Korzystanie z AI przy modyfikacji (generowaniu) zdjęć wiąże się z różnymi ryzykami, w tym z ryzykiem naruszenia praw autorskich twórcy oryginalnego zdjęcia. W niedawnym orzeczeniu OLG Düsseldorf (Niemcy) wyjaśnia, że przy podobieństwie dwóch fotografii, samo skopiowanie motywu zdjęcia nie prowadzi do naruszenia praw autorskich twórcy. Jednocześnie niemiecki sąd w swoim orzeczeniu stawia dość wysokie wymagania, aby efekt prac graficznych przy wykorzystaniu AI był chroniony prawem autorskim.
Okoliczności sprawy
Fotograf oferował usługi fotografii podwodnej psów. W związku z tym dla jego klienta stworzył zdjęcie przedstawiające psa pod powierzchnią wody sięgającego po czerwoną zabawkę.
Wskazany klient fotografa, właściciel szkoły tresury dla psów, wgrał to zdjęcie do AI. Wygenerowane (zmodyfikowane) przez AI zdjęcie opublikował na swojej stronie internetowej.
Po bezskutecznym wezwaniu do zaprzestania naruszania praw autorskich, fotograf złożył do sądu wniosek o zabezpieczenie (einstweilige Verfügung). Orzeczeniem z 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt: I-20 W 2/26, OLG Düsseldorf oddalił wniosek o zabezpieczenie. Jednocześnie sąd w uzasadnieniu wskazał jakie muszą być spełnione warunki aby mogło dojść do naruszenia praw autorskich w związku z utworami (obrazami) wygenerowanymi przez AI.
Czy obraz AI narusza prawa autorskie fotografa?
Sąd w opisywanym orzeczeniu nie stwierdził naruszenia praw autorskich fotografa. Aby naruszenie mogło mieć miejsce, musiałoby nastąpić wykorzystanie elementów twórczych oryginalnego zdjęcia.
OLG Dusseldorf w swoim orzeczeniu rozróżnił wyraźnie między konkretnym efektem twórczości a ideą/motywem będącym podstawą zdjęcia. Niemieckie prawo autorskie chroni „osobistą twórczość intelektualną” (persönliche geistige Schöpfung) czyli indywidualne decyzje autora. W przypadku fotografii obejmuje to w szczególności wybór kadrowania, perspektywy, oświetlenia oraz skalibrowanie ostrości oraz rozmycia.
Na oryginalnym zdjęciu widoczna była praktycznie tylko głowa psa i zabawka; ciało psa niemal całkowicie było niewidoczne z powodu wybranej perspektywy. Z kolei zdjęcie wygenerowane przez AI przedstawiało całe ciało psa w komiksowym stylu. Według sądu zdjęcie stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji wyłącznie przejęło motyw psa sięgającego po czerwoną zabawkę. Sam motyw nie podlega natomiast ochronie prawnoautorskiej. Według OLG Dusseldorf szkoła tresury psów przejęła jedynie pomysł motywu, a nie konkretne elementy projektu fotografa.
Utwór inspirowany?
Niemiecki sąd zbadał również czy zdjęcie zmodyfikowane przez AI należy zakwalifikować jako utwór inspirowany w rozumieniu praw autorskich. Taka kwalifikacja oznaczałaby, że stworzenie utworu inspirowanego nie wymagałby zgody autora oryginału. Utwór inspirowany ma wyłącznie “luźne” związki z utworem oryginalnym.
Sąd wskazał, że aby w ogóle mogła być mowa o utworze inspirowanym, musi on być efektem ludzkiej twórczości. W przypadku rezultatów generowanych przez sztuczną inteligencję ma to miejsce, gdy ludzkie, twórcze decyzje kształtują proces tworzenia w taki sposób, że w rezultacie twórczości można dostrzec osobowość twórcy.
W przypadku zdjęcia zmodyfikowanego przez AI ww. okoliczności nie wystąpiły. Autor zmodyfikowanego zdjęcia w postępowaniu sądowym nie wyjaśnił, jakie konkretnie decyzje twórcze podjął. W związku z tym obraz AI nie mógł być w ogóle utworem, a tym samym również utworem inspirowanym.
Naruszenie praw pokrewnych?
Ochrona prawnoautorska zdjęć na podstawie prawa niemieckiego jest dość osobliwa. Urheberrechtsgesetz może chronić daną fotografię również wtedy, gdy zdjęcie nie osiąga progu kwalifikacji jako “utwór”. Wtedy ochrona dla takiego efektu prac może być przyznana przez prawa pokrewne wg prawa niemieckiego (Leistungsschutzrecht).
Niemniej, według sądu wygenerowany przez sztuczną inteligencję obraz nie opierał się o decyzje projektowe fotografa oryginalnego zdjęcia. W związku z tym nie doszło do naruszenia “lżejszej ochrony” przyznanej fotografiom na podstawie praw pokrewnych.
Podsumowanie
OLG Dusseldorf w swoim wyroku akcentuje osobisty (ludzki) element utworu, który może powstać przy użyciu AI. Oznacza to, że nie każdy, nawet skomplikowany prompt, prowadzi do powstania rezultatu chronionego prawem autorskim. Decydującym czynnikiem jest to, czy twórca (człowiek) w taki sposób wpłynął na proces tworzenia, że jego osobowość znalazła odzwierciedlenie w rezultacie. W związku z tym ogólne prompty lub korzystanie z sugestii promptów może nie doprowadzić do uzyskania ochrony prawnoautorskiej – przynajmniej w świetle prawa niemieckiego. Wiele wskazuje na to, że spełnienie wymagań dla ochrony prawnoautorskiej przez utwory wygenerowane przy użyciu AI jest co najmniej wymagające.
Z drugiej strony można mieć wrażenie, że gdyby ww. orzeczenie było wydane w oparciu o polskie przepisy i krajową interpretację, mogłoby mieć ono inną treść. Innymi słowy – jest prawdopodobne, że w tym przypadku polski sąd stwierdziłby naruszenie praw autorskich twórcy oryginalnego zdjęcia.
W przypadku pytań lub wątpliwości – zachęcam do kontaktu: piotr.mijal@prawo-it.pl
Wyrok: https://medien-internet-und-recht.de/pdf/VT-MIR-2026-Dok-027.pdf
